Scenariusz bitwy

Scenariusz inscenizacji bitwy pod Kłuszynem z okazji 400 rocznicy bitwy jest przygotowywany,
tymczasem przedstawiamy główne, najbardziej charakterystyczne punkty inscenizacji.

-10 szarż husarii
-Pokonywanie i obalanie płotów przez husarię
-Ostrzał husarii przez muszkieterów
-Ostrzał husarii przez łuczników (jazda moskiewska)
-Walki husarii z piechotą moskiewską- (ostrzał i broń biała)
-Walki husarii z jazdą moskiewską
-Ostrzał husarii przez rajtarów
-Walki husarii z piechotą moskiewską przed i w obozie moskiewskim (broń biała)
-Walki hajduków z „niemcami”
-Ostrzał husarii przez moskiewską artylerię
-Husarze pokonują kobylice, wdzierają się do obozu „niemców”- walka w obozie
.
Szkic scenariusza inscenizacji bitwy pod Kłuszynem 4 VII 2010 (w Warszawie)
 

1.
Obozy „pogrążone we śnie”. Cisza. Na pole bitwy zmierza husaria.
Narrator (Olgierd Łukaszewicz) przedstawia kontekst historyczny bitwy.
Husaria objeżdża pole bitwy naokoło – symbolicznie droga z Carewa pod Kłuszyn
2.
Gdy husaria będzie w drodze przez pole inscenizacji, w obozie zabrzmi trąbka pobudki.
3.
Husaria wjeżdża na swoją część pola bitwy i ustawia się w szyku do boju. Płonie „wieś” podpalona przez Polaków. Cudzoziemcy i Rosjanie uwijają się, jak w ukropie –wypadają przed swoje obozy i szykują się do bitwy.
Niemcy za płotem; z przodu piechota, z tyłu jazda. Rosjanie w otwartym polu; z przodu jazda, z tyłu piechota. W obozie moskiewskim chłopi zaczynają otaczać cały obóz kobylicami.
4.
Na pole bitwy przybyła już cała husaria (ale bez piechoty i dział).
Przemowa Żółkiewskiego (Krzysztof Wakuliński)
5.
Husaria rusza do pierwszej szarży - jednocześnie na obu skrzydłach.

Na polskim skrzydle lewym husarze Strusia szarżują „Niemców”, którzy stoją za płotem. Płot ma kilka małych wyrw, więc niektórzy husarze (przynajmniej 1) uderzają piersiami końskimi w płot i „łamią” go. Po czym dojeżdżają do piechoty.
Muszkieterzy odpalają do husarzy z bardzo bliska. Piki skierowane na husarię. Husaria wycofuje się.

Na polskim prawym skrzydle pierwszy rzut husarzy szarżuje na kawalerię moskiewską.
Husarze zostają ostrzelani z łuków przez jazdę moskiewską, po czym jazda ta ucieka do tyłu.
Pierwsi husarze po przepędzeniu tych kawalerzystów, wycofują się za drugą linię.
6.
Kolejna szarżą na prawym skrzydle polskim. Tym razem husarze szarżują na piechotę moskiewską, która ostrzeliwuje ją z daleka, a na spotkanie husarzy wyjeżdża jazda moskiewska z dzidami. Husarze dojeżdżają do tej kawalerii. Krótka kotłowanina i jazda moskiewska ucieka. Husarze walczą na szable z moskiewską piechotą (dobrani husarze i ochotnicy z piechoty).
Polacy wracają do siebie.
7.
Kolejna szarża na obu skrzydłach jednocześnie. Przebieg jak w p. 5. 
8.
Kolejna szarża na prawym skrzydle polskim. Jej przebieg jak w p. 6. 
9.
Kolejna szarża na prawym skrzydle polskim. Jej przebieg jak w p. 6. 
10.
Kolejna szarża na obu skrzydłach jednocześnie. Jej przebieg na skrzydle niemieckim jak w p. 5. Jej przebieg na skrzydle moskiewskim, jak w p. 6. 
11.
Na skrzydło moskiewskie przybywają rajtarzy (połowa dostępnych) ze skrzydła niemieckiego. Ostrzeliwują husarzy. Ci na nich szarżują. Rajtarzy uciekają, pociągając za sobą Rosjan, którzy uciekają w różne strony. Część z nich wpada do swojego obozu; część ucieka między obozami swoim i niemieckim. Husarze na karkach Rosjan wpadają do obozu moskiewskiego. Dochodzi do walki po czym, przejeżdżają przezeń i gonią dalej uciekających Rosjan.
Rosjanie (ci, którzy zostali w obozie) zamykają ponownie obóz kobylicami. Rajtarzy wracają na skrzydło niemieckie. 
12.
Na pole bitwy przybywa piechota polska (hajducy) z 2 działami. Staje ona na skraju polskiego lewego skrzydła. Polska piechota ostrzeliwuje Niemców z dział i z muszkietów (1 salwa). Muszkieterzy niemieccy ostrzeliwują hajduków także 1 salwą. Hajducy rzucają się na Niemców z szablami w dłoniach. Niemcy stojący naprzeciwko nich zaczynają uciekać do tyłu. Do hajduków przyłącza się husaria Strusia i szarżuje na Niemców stojących naprzeciwko nim. Również i ta piechota daje nogę z pola bitwy – do tyłu, za swój obóz. Tam staje i zbiera się do kupy. 
13.
Niektórzy husarze rzucają się w pogoń za piechotą, ale trafiają na rajtarów, którzy podjechali w kierunku płotu.
Rajtarzy ostrzeliwują husarzy. Husarze cofają się za płot. 
14.
Frontalna szarża husarzy na rajtarów za płotem. Rajtarzy strzelają do husarzy z pistoletów. Husarze wycofują się.
15.
Ponowna frontalna szarża husarzy na rajtarów (jej przebieg jak p. wyżej) 
16.
Kolejna szarża husarzy na rajtarów. Tym razem oprócz husarzy szarżujących frontalnie (przez płot), na rajtarów uderza husaria ze skrzydła prawego (tam, gdzie wcześniej stali Rosjanie). Rajtarzy uciekają. Husarze rzucają się w pogoń.
17.
Pole bitwy prawie opustoszało. Tylko naprzeciwko Rosjan stoją husarze, do których ogień otwiera moskiewska artyleria.
Przy Żółkiewskim także pozostało kilku husarzy. Reszta rozproszyła się w pogoni.
Żółkiewski czeka na powrót husarzy. Żółkiewski zarządza mszę polową.
(inscenizację mszy dla hetmana poprowadzi Ks. Tadeusz Isakowicz Zaleski)
18.
Piechota niemiecka (ta, która zgromadziła się do kupy) wraca do obozu. Zaczyna otaczać obóz kobylicami. 
19.
Do Żółkiewskiego wracają husarze.
20.
Gdy zebrała się część z nich, rzucają się na obóz niemiecki. Przeskakują kobylice, które właśnie Niemcy postawili, rozpraszają pikinierów niemieckich i wdzierają się do obozu. Tam wywiązuje się zacięta walka. Husarze wycofują się z obozu. 
21.
Do Żółkiewskiego wróciła cała husaria. Szykuje się ponownie w szyku bojowym i rusza powoli na obóz Niemców.
Ci, po jednemu, po dwóch zaczynają uciekać z obozu do Polaków. Husaria staje. Żółkiewski wysyła negocjatorów na rozmowy z Niemcami. Rozmowy trwają chwilę. W końcu Niemcy przyłączają się do Polaków. Reszta Rosjan ucieka ze swojego obozu. Na obóz moskiewskiego rzucają się Polacy i Niemcy. Grabież obozu Rosjan.
22.
Koniec inscenizacji bitwy.

Organizator zastrzega sobie prawo do wprowadzenia zmian do przebiegu inscenizacji.
Jesteśmy również otwarci na sugestie i pytania.